Autivrouwencafe woensdag 3 juni: Autisme en show & Tell mijn wereld, mijn passie!

Over speciale interesses als bron van vreugde, kracht en flow.

Je weet er alles van. Je hebt er uren, dagen, soms jaren aan besteed. Je kent de details die anderen niet eens opmerken. En het geeft je energie, plezier en rust, soms tegelijk. 

Veel autistische mensen hebben een of meerdere speciale interesses, ook wel fiep, spin of gefocuste interesse genoemd. Het gaat om onderwerpen of activiteiten die een diepe, intrinsieke motivatie in je aanwakkeren: niet omdat je móet, maar omdat het voelt als thuiskomen. Het kan van alles zijn: dieren, muziek, een bepaalde serie, geschiedenis, wiskunde, een specifiek spel, een ambacht. Groot of klein, mainstream of bijzonder, het maakt niet uit.

In de officiële definitie klinkt het misschien wat klinisch: "beperkte, gefixeerde interesses die abnormaal intens of gefocust zijn." Maar onderzoek laat zien dat speciale interesses juist een bron van welbevinden kunnen zijn, ze verminderen stress, geven motivatie, brengen je in flow en verbinden je met wie je werkelijk bent. 

Schrijver John Simpson verwoordde het zo: "To an autistic individual, special interests are the most wonderful and important things in the world." 

Tijdens deze bijeenkomst

 -Vertel je over jouw speciale interesse: wat het is, waarom het je raakt 

-Ontdek je hoe anderen hun interesse beleven en inzetten 

-Verkennen we samen hoe een speciale interesse ook een kracht kan zijn; voor jezelf, je werk of je relaties -Je mag iets meenemen om te laten zien, als je wilt. Een foto, een voorwerp, een boek, een link. 

Want wat als die verdieping, dat doorzettingsvermogen, die kennis niet iets is om te verbergen of te temmen maar iets wat je kunt omarmen en gebruiken? Wat geeft jouw speciale interesse jou? En hoe zet jij het in, in je dagelijks leven of in je werk? 

Je hoeft niets voor te bereiden, al mag je natuurlijk iets meenemen om te laten zien, als je wilt. Een foto, een voorwerp, een boek, een link, alles is welkom. Maar meepraten is genoeg.

Wil je met andere autivrouwen praten over wat jou drijft en blij maakt? 

Dan ben je van harte welkom. 

Interessant om in dit kader te lezen: https://evenontprikkelen.nl/2021/10/07/zelfzorg-voor-autistische-personen-deel-4-speciale-interesses/

LIVE en ONLINE bijeenkomst 

Er zijn 3 live groepen; 2 groepen 'savonds en 1 groep 'sochtends. 

Locatie voor live bijeenkomsten Zijpendaalseweg 25 6814 CC Arnhem 

Voor de live bijeenkomst 'sochtends is het themagesprek van 10.30-11.30. inloop vanaf 10.15 uur. Host van het café is Charlotte Beijer. 

Voor de live bijeenkomst 'savonds is het themagesprek van 19.30-20.30. inloop vanaf 19.15 uur. Hosts van het live café 'savonds zijn Martine Jetten en Rosa Broer. 

Voor de digitale bijeenkomsten is het themagesprek van 19.30-20.30. Instroom vanaf 19.15 uur. Na een centrale introductie gaat het online café in (digitale) kleinere subgroepen uiteen. Er is een gezamenlijke afsluiting. Camera aan tijdens het online gesprek is gewenst. Mogelijk is het prettig om pen en papier bij de hand te hebben. Host van het online café is Maartje de Vries. 

 AANMELDEN NOODZAKELIJK VIA ONDERSTAAND FORMULIER 

 Aanmeld formulier

Verslag autivrouwencafé woensdag 6 mei: Autisme en wat brengt de diagnose en wat doet de diagnose met je?

Tijdens dit Autivrouwencafé stond het thema autisme en de diagnose centraal. 

Veel vrouwen krijgen pas op latere leeftijd de diagnose autisme. Dat moment brengt vaak een mix van gevoelens met zich mee en roept meteen de vraag op: wat brengt zo'n diagnose je eigenlijk, en wat doet het met je? 

Voor veel vrouwen brengt de diagnose in eerste instantie herkenning en opluchting. Eindelijk is er een verklaring voor dingen die je misschien al je hele leven hebt ervaren: overprikkeling, moeite met sociale situaties, het gevoel 'anders' te zijn. Het kan rust geven om te weten: er is niets mis met mij, mijn brein werkt gewoon anders. 

Tegelijk doet de diagnose vaak ook veel met je. Oude herinneringen kunnen in een ander licht komen te staan. Je kijkt terug op momenten waarop je jezelf niet begreep of waarin je overvraagd werd. Dat kan gevoelens oproepen van verdriet, boosheid of gemis. De diagnose kan ook invloed hebben op hoe je naar jezelf kijkt in het hier en nu — soms meer mildheid, soms ook onzekerheid: wie ben ik eigenlijk, zonder aanpassen of maskeren? 

Tegelijkertijd kan de diagnose een startpunt zijn van nieuwe ontwikkeling: beter leren voelen wat je nodig hebt, grenzen leren herkennen en aangeven, en stap voor stap dichter bij jezelf komen. 

De bijeenkomst startte met de vraag: Wat heeft de diagnose je gebracht? 

De eerste gespreksvraag bracht een rijke uitwisseling op gang. De ervaringen van de deelneemsters liepen uiteen, maar er waren ook veel herkenbare lijnen. 

Erkenning en opluchting 

Voor veel vrouwen bracht de diagnose allereerst erkenning: 'zie je wel, ik ben niet gek.' Het gevoel eindelijk een verklaring te hebben voor ervaringen die al jaren onbegrepen bleven, werd als een grote opluchting ervaren. Ook de toestemming om liever voor zichzelf te zijn minder veeleisend, meer begripvol, werd meerdere keren benoemd.Een aantal vrouwen gaf aan het als een ‘ontschuldiging’ te hebben ervaren. 

Zoektocht en verwarring 

Tegelijkertijd bracht en brengt de diagnose ook een nieuwe zoektocht met zich mee: wat is autisme precies, wat is mijn karakter, en wat heb ik nodig? Sommige vrouwen gaven aan dat de diagnose aanvankelijk niet als hun eigen verhaal voelde, pas later drong de impact echt door. Het leerproces gaat voor velen nog altijd door. 

Ook geeft iemand aan het gevoel te hebben een bepaalde hoe ingeduwd te worden doordat alles nu steeds weer in relatie met haar autisme gelegd wordt. 

Burn-out, grenzen en het leren uitvallen 

Een thema dat breed herkend werd: uitval door werk en burn-out. Voor verschillende deelneemsters was de burn-out zelfs het directe aanleiding voor de diagnose. De diagnose gaf hen taal en kader om grenzen te herkennen, al bleef de vraag hoe je die grenzen in de praktijk ook daadwerkelijk kunt bewaken.

Rouwproces en heroverweging van het verleden 

Meerdere vrouwen beschreven een rouwproces dat volgde op de diagnose: het opnieuw doorleven van herinneringen, nu met het 'stempel' autisme. Momenten waarop je jezelf niet begreep of overvraagd werd, kregen een nieuwe betekenis. Dat bracht zowel begrip als verdriet. 

Opmerking vanuit de omgeving 

Enkele deelneemsters deelden dat ze opmerkingen hebben gekregen zoals 'iedereen is wel een beetje autistisch.' Dit werd als pijnlijk en bagatelliserend ervaren, een reactie die de echte impact van de diagnose miskent.

Wat heeft de diagnose met je gedaan in je gevoel, je zelfbeeld en je leven? 

De tweede vraag raakte aan de diepere, persoonlijke verwerking van de diagnose. De groep deelde openhartig over de effecten op hun zelfbeeld en dagelijks leven. 

Gemengde gevoelens en eerdere diagnoses 

Verschillende vrouwen hadden eerder een andere diagnose gekregen, wat betekende dat de nieuwe diagnose autisme ook een andere insteek, en andere hulpverlening, vereiste. Dit bracht gemengde gevoelens met zich mee: opluchting over de juiste benaming, maar ook verdriet over eerder gemiste kansen. 'Leuker geweest als ik dit eerder had geweten,' werd gezegd. 

Onbegrip vanuit de omgeving 

Een terugkerend pijnpunt was het omgaan met reacties als 'dat had je vroeger ook niet nodig.' Maar vroeger wist je het zelf niet en zag de omgeving het evenmin. Nu, met de diagnose, zijn er andere behoeften zichtbaar geworden. Als de omgeving daarin meegaat, helpt dat enorm. Als dat begrip er (nog) niet is, maakt dat de situatie veel ingewikkelder. 

Automatisch maskeren en uitputting 

Verschillende deelneemsters gaven aan dat ze, ook na de diagnose, automatisch blijven maskeren, zelfs als ze dat niet willen. Het aanpassen gaat vanzelf. De omgeving verwacht van alles, en het is lastig om daarin anders te bewegen. Dit leidt tot overvraging, uitputting en soms opnieuw een burn-out. Deze ervaring was breed herkenbaar in de groep. 

Sommige vrouwen gaven aan dat de diagnose juist leidt tot heel hard werken om om te gaan met autisme. Het harde werken dat eerder een coping mechanisme was, blijft zo in stand en werkt soms uitputtend.

Mildheid, acceptatie en kleine stapjes 

Tegelijkertijd beschreven deelneemsters ook groei: het proces van jezelf leren accepteren, in kleine stapjes. Milder worden naar jezelf. Andere keuzes leren maken. De kwaliteiten blijven er en je botst ook nog steeds op beperkingen. Dat is niet erg, maar vraagt bewustwording. Het beeld dat je voor ogen had van je leven verschuift, en dat is een rouwproces op zichzelf. 

Ondersteuning blijft nodig 

Meerdere vrouwen noemden dat ze waarschijnlijk altijd steun of begeleiding nodig zullen hebben om andere keuzes te maken en aanpassingen door te voeren. Dat is geen falen het is realistisch. De kernvraag is: welk leven past bij mij, en hoe vind ik dat? 

Afsluiting: wat heeft de avond gebracht en tips van de groep 

De bijeenkomst werd afgesloten met een ronde waarin deelneemsters deelden wat ze meenemen en tips uitwisselden. Wat de avond gebracht heeft 

• Herkenning en erkenning meerdere vrouwen noemden dit als het belangrijkste van de avond. 

• Een verademing om herkenbare verhalen te horen, je bent niet alleen. 

• Fijn om te kunnen uitwisselen en energie op te doen door het contact met anderen. 

Tips uit de groep 

Deelneemsters deelden tips over hoe je beter je lijf kunt leren voelen en je systeem tot rust kunt brengen:

• PMT (psychomotore therapie) of somatische therapie/somatisch werk om meer verbinding te maken met je lichaam. 

• Yoga helpt bij kalmeren, lichaamsbewustzijn en zenuwstelselregulatie.

• Je eigenheid leren omarmen. 

• Wandelen en fietsen beweging in de natuur als laagdrempelige manier om te ontladen.

• Andere vrouwen met vergelijkbare verhalen opzoeken.

Autivrouwencafe woensdag 6 mei 2026: Autisme; Wat brengt de diagnose en wat doet de diagnose met je?

Veel vrouwen krijgen pas op latere leeftijd de diagnose autisme. Dat moment brengt vaak een mix van gevoelens met zich mee. Want wat brengt zo’n diagnose je eigenlijk? En wat dóet het met je? 

Voor veel vrouwen brengt de diagnose in eerste instantie herkenning en opluchting. Eindelijk is er een verklaring voor dingen die je misschien al je hele leven hebt ervaren: overprikkeling, moeite met sociale situaties, het gevoel “anders” te zijn. Het kan rust geven om te weten: er is niets mis met mij, mijn brein werkt gewoon anders. 

Tegelijk doet de diagnose vaak ook veel met je. Oude herinneringen kunnen in een ander licht komen te staan. Je kijkt terug op momenten waarop je jezelf niet begreep of waarin je overvraagd werd. Dat kan gevoelens oproepen van verdriet, boosheid of gemis, bijvoorbeeld over wat je nodig had, maar niet hebt gekregen. 

De diagnose kan ook invloed hebben op hoe je naar jezelf kijkt in het hier en nu. Misschien ontstaat er meer mildheid en begrip, maar ook onzekerheid: wie ben ik eigenlijk, zonder aanpassen of maskeren? Wat hoort bij mij, en wat heb ik mezelf aangeleerd om mee te kunnen doen? 

En juist daarin ligt ook de kracht. De diagnose kan een startpunt zijn van een nieuwe ontwikkeling: beter leren voelen wat je nodig hebt, grenzen leren herkennen en aangeven, en stap voor stap dichter bij jezelf komen. Niet omdat je moet veranderen, maar omdat je jezelf steeds beter leert begrijpen.

Tijdens het autismevrouwencafé staan we stil bij deze vragen. Wat heeft de diagnose jou gebracht? Wat heeft het met je gedaan; in je gevoel, je zelfbeeld en je leven? En waar sta je nu, in jouw proces? 

Wil je hierover met andere autivrouwen praten dan ben je van harte welkom.  

Interessant om in dit kader te lezen:

https://www.fann-autisme.nl/blogs/blogoverzicht-2/eindelijk-mijn-gebruiksaanwijzing-1/  

LIVE en ONLINE bijeenkomst 

Er zijn 3 live groepen; 2 groepen 'savonds en 1 groep 'sochtends. 

Locatie voor live bijeenkomsten Zijpendaalseweg 25 6814 CC Arnhem 

Voor de live bijeenkomst 'sochtends is het themagesprek van 10.30-11.30. inloop vanaf 10.15 uur. 

Host van het café is Charlotte Beijer. 

Voor de live bijeenkomst 'savonds is het themagesprek van 19.30-20.30. inloop vanaf 19.15 uur. 

Hosts van het live café 'savonds zijn Martine Jetten en Rosa Broer. 

Voor de digitale bijeenkomsten is het themagesprek van 19.30-20.30. Instroom vanaf 19.15 uur. Na een centrale introductie gaat het online café in (digitale) kleinere subgroepen uiteen. Er is een gezamenlijke afsluiting. Camera aan tijdens het online gesprek is gewenst. Mogelijk is het prettig om pen en papier bij de hand te hebben. Host van het online café is Maartje de Vries. 

 AANMELDEN NOODZAKELIJK VIA ONDERSTAAND FORMULIER 

 Aanmeld formulier

Verslag Autivrouwencafé woensdag 1 april 2026: Autisme en de balans in perfectionisme: kracht of energielek?

Veel vrouwen met autisme leggen de lat hoog. Heel hoog. Geen fouten maken. Goed voorbereid zijn. Alles onder controle houden. Dat kan voortkomen uit behoefte aan structuur, duidelijkheid en veiligheid. Maar ook uit angst voor afwijzing of kritiek. Perfectionisme kan voelen als bescherming: als ik het maar goed genoeg doe, dan gaat het goed. 

 De positieve kant? 

 -Zorgvuldigheid 

 -Doorzettingsvermogen 

 -Verantwoordelijkheidsgevoel 

 -Oog voor detail 

 De keerzijde? 

 -Overbelasting 

 -Moeite met grenzen stellen 

 -Altijd maar doorgaan 

 -Burn-outklachten 

Tijdens dit autivrouwencafé hebben de vrouwen ervaringen gedeeld en samen onderzocht wat voor hen perfectionisme inhoudt en hoe ieder er op zijn eigen manier kan omgaan met de behoefte aan perfectie.

Wat is perfectionisme? 

Door willen gaan tot het klopt, of een sterk gevoel hebben van dat dingen ‘onaf’ zijn komt vaak voor bij vrouwen met autisme. Dit kan gaan over allerlei manieren van ‘het goed willen doen’, zoals hoe je je sociaal opstelt, wat je maakt en wat je weet. Bij al deze thema’s is er de kans dat het niet ideaal gaat.

Sommigen herkennen wanneer er sprake is van perfectionisme. Voor anderen is het eigenlijk helemaal niet duidelijk wat goed genoeg is en wanneer een lat ‘hoog’ ligt en wat ‘normaal’ is. 

Wat voor neurotypische mensen soms als perfectionistisch gezien wordt, is voor iemand met een autistische constitutie regelmatig heel logisch. 

Waarom zou het bijvoorbeeld perfectionistisch zijn om vergaderstukken te lezen voor een vergadering? Wat is de logica van het rondsturen van de vergaderstukken als het niet nodig is om ze vooraf te lezen? Waarom is de behoefte aan perfectie perfectionistisch? 

Op welk vlak herken je perfectionisme en wanneer heb je er vooral last van? 

Sommige vrouwen herkennen perfectionisme in het huishouden of met betrekking tot hun kleding, anderen merken dat ze op dat vlak juist niet perfectionistisch zijn. Op het vlak van werk en sociale contacten hebben bijna alle vrouwen veel last van perfectionisme. Dat heeft er onder andere mee te maken dat hier zoveel onduidelijkheden zijn en de vrouwen het graag goed willen doen en veiligheid en erkenning willen ervaren en kritiek of onzekerheid willen vermijden.

Sommige vrouwen zijn vooral naar zichzelf heel perfectionistisch. Anderen zijn juist toleranter naar zichzelf maar hebben er meer last van als anderen dingen doen die niet voldoen aan hun lat. Dit kan leiden tot veel boosheid of verdriet. 

Op het moment dat je zelf overprikkeld bent en minder veerkracht hebt, wordt perfectionisme vaak sterker en heb je er meer last van. 

Tips voor omgaan met perfectionisme 

Er worden verschillende tips genoemd om om te gaan met perfectionisme: 

- Het kader van tijd van te voren afbakenen als je iets wilt gaan maken 

- Weten dat er niks mis is met jou als persoon wanneer je iets sociaal onhandigs gedaan hebt 

- Makkelijker je schouders ophalen en accepteren dat iets niet perfect gaat 

 - Jezelf vertellen dat je iets naar eer en geweten hebt gedaan 

- Kijken naar hoe anderen iets doen, relativeren en proberen om in jezelf om te denken zodat het minder perfect hoeft 

- Proberen om er minder last van te hebben als anderen het in jouw ogen niet goed genoeg doen door bijvoorbeeld te zien dat ze iets niet expres doen of niet beter weten 

- Fouten durven maken en jezelf vergeven. Ervaren hoe dat juist voor ademruimte kan zorgen 

- Het boek ‘Durf Te Falen’ van Elizabeth Day 

- Proberen om een keuze te maken om iets hetzij heel goed hetzij minder goed te doen (zodat je meer energie overhoudt) 

- Spelletjes of puzzels doen waarmee je kunt genieten van een perfecte ordening in jezelf en dan rust ervaren 

Tot slot 

Deze avond leverde veel herkenning en erkenning op en een mooi genuanceerd beeld van wat perfectionisme kan kosten en wat het kan opleveren.

Autivrouwencafe woensdag 1 april 2026: Autisme en de balans in perfectionisme: kracht of energielek?

Veel vrouwen met autisme leggen de lat hoog. Heel hoog. Geen fouten maken. Goed voorbereid zijn. Alles onder controle houden. Dat kan voortkomen uit behoefte aan structuur, duidelijkheid en veiligheid. Maar ook uit angst voor afwijzing of kritiek. Perfectionisme kan voelen als bescherming: als ik het maar goed genoeg doe, dan gaat het goed. 

De positieve kant? 

• Zorgvuldigheid 

• Doorzettingsvermogen 

• Verantwoordelijkheidsgevoel 

• Oog voor detail 

De keerzijde? 

• Overbelasting 

• Moeite met grenzen stellen 

• Altijd maar doorgaan 

• Burn-outklachten 

Moet perfectionisme weg? hoe vind je balans? Balans betekent niet dat je onverschillig wordt. Balans betekent dat je leert doseren. Dat je soms kiest voor “goed genoeg”. Dat je energie belangrijker wordt dan perfectie. Waar helpt perfectionisme jou? Waar kost het je te veel? 

Wil je hierover met andere autivrouwen praten dan ben je van harte welkom.  

Interessant om in dit kader te lezen: https://www.autismeacademie.nl/perfectionisme-als-overlevingsgedrag/ 

LIVE en ONLINE bijeenkomst 

Er zijn 3 live groepen; 2 groepen 'savonds en 1 groep 'sochtends. 

Locatie voor live bijeenkomsten Zijpendaalseweg 25 6814 CC Arnhem 

Voor de live bijeenkomst 'sochtends is het themagesprek van 10.30-11.30. inloop vanaf 10.15 uur. 

In april neemt Maaike Jansen het live café 'sochtends waar voor Charlotte Beijer. 

Voor de live bijeenkomst 'savonds is het themagesprek van 19.30-20.30. inloop vanaf 19.15 uur. Hosts van het live café 'savonds zijn Martine Jetten en Rosa Broer. 

Voor de digitale bijeenkomsten is het themagesprek van 19.30-20.30. Instroom vanaf 19.15 uur. Na een centrale introductie gaat het online café in (digitale) kleinere subgroepen uiteen. Er is een gezamenlijke afsluiting. Camera aan tijdens het online gesprek is gewenst. Mogelijk is het prettig om pen en papier bij de hand te hebben. Host van het online café is Maartje de Vries. 

AANMELDEN NOODZAKELIJK VIA ONDERSTAAND FORMULIER 

Aanmeld formulier

Autivrouwencafé 4 maart 2026: Autisme, emotiebesef & piekeren/veel denken

Veel vrouwen met autisme herkennen het: een hoofd dat nooit echt stil is. Gedachten blijven rondcirkelen, situaties worden eindeloos geanalyseerd en gevoelens zijn soms moeilijk te plaatsen. Wat voel ik eigenlijk? Waarom raakt dit me zo? En waarom blijft het maar doorgaan in mijn hoofd? 

Veel mensen met autisme ervaren moeite met het herkennen, begrijpen en uiten van emoties. Gevoelens worden soms pas laat opgemerkt, verkeerd geïnterpreteerd of uiten zich op een andere manier. Dit kan leiden tot overweldiging, innerlijke onrust of juist een 'vlakke' of niet-emotionele uitstraling naar de buitenwereld. Misinterpretatie vanuit de omgeving komt ook voor. Zo kan een geconcentreerd gezicht lijken op boosheid. 

Emoties kunnen bij autisme heel intens worden ervaren. Soms komen ze pas uren of dagen later binnen, wanneer de situatie allang voorbij is. Omdat emotionele verwerking veel energie kost, wordt er vaak teruggevallen op logica en analyse in plaats van op gevoel. Dat helpt soms, maar kan ook leiden tot vastlopen in gedachten. 

Tijdens dit Autivrouwencafé zijn we dieper ingegaan op emotiebesef, piekeren en veel denken.

Wat is piekeren? 

We hebben ons vooral gericht op het veel en continu in je hoofd blijven denken en malen. Dit leidt voor veel vrouwen vaak tot een soort rotonde-denken, het goed willen doen, doen wat er van hen verwacht wordt waar zij maar moeilijk uitkomen. Zodra een piekeronderwerp afgerond is, verschijnt er vaak weer een nieuwe uit voort. Er is geregeld sprake van doemdenken, maar iemand noemde ook ‘ik zie het als iets positiefs, maar het is wel druk’. De functie kan zijn om een verhaal kloppend te krijgen in het hoofd. 

De ervaring van veel vrouwen is dat hun brein hoofd vrijwel nooit ‘uit’ staat. Bij de vraag naar hun score op de mate van piekeren op een schaal van 0-10 (waarbij een 0 nooit is en een 10 continu) scoren de vrouwen tussen de 7,5 en ‘12’. De meest genoemde score is 10. 

Wat zijn de belangrijkste aanleidingen voor piekeren?

De hoofdoorzaak voor piekeren zijn sociale situaties die vaak niet logisch zijn, angst om het niet goed te doen, niet weten wat de ander ergens van vindt. 

Veel vrouwen piekeren vooraf over hoe ze een sociale activiteit gaan uitvoeren en achteraf blijven ze lang analyseren over hoe het gelopen is, wat ze anders hadden kunnen doen en of ze het wel goed gedaan hebben. Dit is extra intens omdat juist echte verbinding hebben zo belangrijk voor hen is. Ze gaan ook vaak maskeren wat ook weer leidt tot veel denken hoe ze dat kunnen doen, wat er verwacht wordt en achteraf of ze niet iets raars gezegd hebben. 

Een andere aanleiding voor piekeren is als je het te druk hebt op een dag. Sommige vrouwen vertellen hoe ze dan overzicht en controle proberen te krijgen door te piekeren. 

Veel vrouwen geven aan dat ze ineens boos kunnen worden vooral als er iets onrechtvaardigs gebeurt of als ze zich onmacht voelen. Er zit dan geen rem op het boos worden. Het boos zijn zelf kan soms ook prettig voelen omdat er dan een ontlading is. Daarna gaan de vrouwen veel piekeren omdat ze zich bijvoorbeeld schuldig voelen of schamen en eigenlijk niet zo snel boos hadden willen worden. Sommigen bedenken dan veel andere scenario’s hoe ze ook hadden kunnen reageren. 

Gevolgen van piekeren 

Een aantal vrouwen geeft aan dat hun hoofd vaak al zo vol zit en dat de informatieverwerking nòg moeilijker wordt doordat ze nog meer gaan piekeren. Bovendien krijgen ze veel ‘zwart-wit’ en ‘goed-fout’ gedachten. 

Veel vrouwen krijgen ook fysieke klachten door het piekeren, zoals zweten, trillen, opgesloten voelen, slecht slapen, gespannen spieren, bonzen van je hart, of paniekaanvallen. Sommige vrouwen zijn ook bang voor het piekeren zelf, en krijgen een soort angst om te piekeren. Het piekeren wordt soms ook dwangmatig. 

De rol van hormonen en de overgang is ook iets om rekening mee te houden, want dit is vaak niet helpend. 

Wat helpt om meer rust te vinden in je hoofd en je lijf 

De vrouwen noemen verschillende oplossingen die soms werken om meer rust te vinden. Dit is voor iedereen anders en werkt lang niet altijd. Een rode draad is om te proberen om iets te vinden om meer uit je hoofd te komen. 

• Bewegen lijkt het beste te helpen. Voor sommigen is dat wandelen, voor anderen flink sporten 
• Meditatieachtige oefeningen bv bodyscan, VGZ mindfulness app, yoga. Dit helpt soms om meer te voelen en aandacht te verplaatsen. 
• Zenboksen (boksen en erna yin yoga) als combinatie tussen bewegen en ontspannen. 
• Iets doen waardoor ik minder kan denken bijvoorbeeld vrijwilligerswerk 
• Herhaling van een activiteit zodat het minder spannend is en mensen me kennen. Bijvoorbeeld nu ik al langer naar dit autivrouwencafé kom, kan ik meer mezelf zijn. 
• Structuur houden in de dag. 
• Minder maskeren, meer mezelf zijn en me minder aantrekken van de mening van anderen. 
• Opmerken dat ik pieker en dan niet verder hierover doorpiekeren. 
• Schommelen 
• Handwerken 
• Meer in het algemeen creatief bezig zijn. 
• Luisterboek met koptelefoon op. 
• Met ogen dicht mijn lijf tekenen zoals dat voelt en het daarna (met ogen open) schilderen. Dan voel ik waarachtig en geef ik daar expressie aan. 
• Medicatie 
• Een ander vertellen over mijn piekeren. Bij voorkeur zonder oplossingsgerichte reactie van de ander. 
• In gesprek met bijv. partner m.b.v. de Moodmeter (ontwikkeld door M. Brackett). Waarbij op de assen meer/minder energie en niet-fijn/fijn emoties benoemd worden. Deze is te vinden op internet. 
• Een woordenweb maken van de gedachten die rondgaan. 
• In de nacht: eruit gaan en even lezen met thee. 
• Mildheid naar jezelf hebben en niet jezelf bekritiseren.

Tot slot 

De vrouwen vertellen dat ze deze binnen deze bijeenkomsten veel herkenning, steun, humor en opluchting ervaren hebben. Het is fijn om te beseffen dat ze niet de enigen zijn die hiermee worstelen. Ze waarderen de openhartigheid bij elkaar en de nieuwsgierigheid naar elkaar. Vooral de herkenning van de explosieve boosheid die soms ineens naar buiten kan komen, werkte bevrijdend.

Één vrouw vertelt dat er binnenkort ook bij Ixta Noa een bijeenkomst over piekeren plaatsvindt. De vrouwen waarderen het om vaker onderling activiteiten uit te wisselen.

Autivrouwencafé 4 maart: Autisme, emotiebesef & piekeren/veel denken

Veel vrouwen met autisme herkennen het: een hoofd dat nooit echt stil is. Gedachten blijven rondcirkelen, situaties worden eindeloos geanalyseerd en gevoelens zijn soms moeilijk te plaatsen. Wat voel ik eigenlijk? Waarom raakt dit me zo? En waarom blijft het maar doorgaan in mijn hoofd? 

Tijdens het Autivrouwencafé in maart staan we stil bij emotiebesef, piekeren en veel denken. Veel mensen met autisme ervaren moeite met het herkennen, begrijpen en uiten van emoties. Gevoelens worden soms pas laat opgemerkt, verkeerd geïnterpreteerd of uiten zich op een andere manier. Dit kan leiden tot overweldiging, innerlijke onrust of juist een ‘vlakke’ of niet-emotionele uitstraling naar de buitenwereld.

Emoties kunnen bij autisme heel intens worden ervaren. Soms komen ze pas uren of dagen later binnen, wanneer de situatie allang voorbij is. Omdat emotionele verwerking veel energie kost, wordt er vaak teruggevallen op logica en analyse in plaats van op gevoel. Dat helpt soms, maar kan ook leiden tot vastlopen in gedachten. 

Piekeren speelt hierin vaak een grote rol. Bij veel autistische vrouwen is piekeren geen kort moment, maar een voortdurende stroom van gedachten. Een neiging tot controle, overzicht willen houden en zwart-wit denken kan deze stroom versterken. Situaties worden al snel als “goed” of “fout” beoordeeld, waardoor rampscenario’s en doemdenken ontstaan. 

Daarnaast kan overprikkeling ervoor zorgen dat het hoofd in een constante ‘aan-stand’ blijft staan. Geluiden, licht, sociale indrukken of vermoeidheid maken het moeilijk om tot rust te komen, waardoor piekeren verder toeneemt. 

Op de lange termijn kan deze combinatie van intens voelen, veel denken en moeilijk kunnen afschakelen leiden tot chronische stress, slaapproblemen, angst, somberheid en lichamelijke klachten. 

Tijdens het Autivrouwencafé gaan we samen in gesprek over vragen als: Hoe werkt emotiebesef bij jou? Hoe herken jij piekeren en overdenken? Wat helpt jou om meer rust te vinden in je hoofd en lijf? Je bent van harte welkom om ervaringen en tips te delen met andere autivrouwen. 

Interessant artikel om te lezen: https://autsider.net/2025/03/27/piekeren-nog-even-terugspoelen/

LIVE en ONLINE bijeenkomst 

Er zijn 3 live groepen; 2 groepen 'savonds en 1 groep 'sochtends. 

Locatie voor live bijeenkomsten Zijpendaalseweg 25 6814 CC Arnhem 

Voor de live bijeenkomst 'sochtends is het themagesprek van 10.30-11.30. inloop vanaf 10.15 uur. Host van het live café 'sochtends is Charlotte Beijer. 

Voor de live bijeenkomst 'savonds is het themagesprek van 19.30-20.30. inloop vanaf 19.15 uur. Hosts van het live café 'savonds zijn Martine Jetten en Rosa Broer. 

Voor de digitale bijeenkomsten is het themagesprek van 19.30-20.30. Instroom vanaf 19.15 uur. Na een centrale introductie gaat het online café in (digitale) kleinere subgroepen uiteen. Er is een gezamenlijke afsluiting. Camera aan tijdens het online gesprek is gewenst. Mogelijk is het prettig om pen en papier bij de hand te hebben. In maart neemt Esther Wispelweij het café waar voor de vaste host Maartje de Vries. 

AANMELDEN NOODZAKELIJK VIA ONDERSTAAND FORMULIER 

Aanmeld formulier

Verslag Autivrouwencafé 4 februari: Autisme, zekerheid en onzekerheid

Tijdens dit Autivrouwencafé stond het thema Autisme, zekerheid & onzekerheid centraal. We spraken over de behoefte aan duidelijkheid, voorspelbaarheid en structuur, en over de spanning die kan ontstaan wanneer het leven onvoorspelbaar is. Tegelijk was er aandacht voor de ruimte die onzekerheid soms ook kan bieden: om te groeien, te ontdekken en stap voor stap je eigen weg te vinden. 

Het doel van deze bijeenkomst was om ervaringen te delen, herkenning te vinden en samen te onderzoeken hoe ieder op haar eigen manier kan omgaan met zekerheid en onzekerheid. 

De bijeenkomst startte met de vraag: 

Wat betekent zekerheid en/of onzekerheid voor jou? 

Veel deelnemers gaven aan dat onduidelijkheid en veranderingen veel spanning oproepen. Ook de onduidelijkheden in de sociale communicatie. Structuur, voorspelbaarheid en duidelijke afspraken zijn belangrijk om rust te ervaren. Tegelijk werd benoemd dat er ook ruimte nodig is om te bewegen en te groeien, en dat het zoeken naar balans tussen beide kanten belangrijk is. 

Ervaringen met zekerheid 

Deelnemers gaven aan dat zekerheid helpt om grip te houden op het dagelijks leven. Voorbeelden die werden genoemd: 

• Werken met checklists en to-do-lijsten 
• Vooruit plannen 
• Routines aanhouden 
• Voorbereid op pad gaan (routes plannen, tas met spullen meenemen) 
• Duidelijke afspraken prettig vinden 
• Vragen stellen ter verduidelijking 

Zekerheid werd gezien als een manier om energie te sparen en stress te verminderen. Het geeft houvast en maakt het makkelijker om te functioneren in een prikkelrijke wereld. 

Ervaringen met onzekerheid 

Onzekerheid werd door veel deelnemers als belastend ervaren. Genoemde bronnen van onzekerheid waren onder andere:

• Veranderingen en nieuwe situaties 
• Onduidelijkheid in sociale contacten 
• Tegenstrijdige communicatie (iemand zegt iets en doet later iets anders) 
• Het idee dat negatieve emoties niet ervaren mogen worden 
• Gebeurtenissen in de wereld 
• Het gevoel alles onder controle te moeten houden 

Veel deelnemers gaven aan bang te zijn om fouten te maken en zich af te vragen: Doe ik het wel goed? Begrijp ik het wel goed? Dit leidt vaak tot het zoeken naar bevestiging bij anderen. 

Sociale situaties 

Sociale interacties werden als groot thema benoemd. Voorbeelden: 

• Moeite met het lezen en begrijpen van anderen 
• Twijfel over hoe anderen reageren 
• Bang zijn om verkeerd te interpreteren 
• Veel vragen stellen om duidelijkheid te krijgen

Een concreet voorbeeld: 

• Bij de bakker: duidelijke stappen (kiezen, wachten, betalen) 
• Bij de slager: onduidelijkheid over wanneer je aan de beurt bent en wat je moet zeggen, of je dan wel weet wat je wilt 

Deze onduidelijkheid zorgt voor extra spanning en onzekerheid. 

Gevolgen van onzekerheid 

Deelnemers merkten dat onzekerheid zich op verschillende manieren uit: 

• Stress 
• Druk in het hoofd 
• Piekeren en scenario’s bedenken 
• Lichamelijke spanning 
• Veel vragen stellen 

Het stellen van vragen helpt soms om meer zekerheid te krijgen, vooral bij mensen die als veilig worden ervaren. De context en de relatie spelen hierin een belangrijke rol. 

Behoeften en ondersteunende strategieën 

Er werd gedeeld wat helpend is bij het omgaan met onzekerheid: 

• Rust en tijd nemen 
• Geen tijdsdruk 
• Hulp durven vragen 
• Gebruik maken van hulpmiddelen en resources 
• Goede voorbereiding 
• Een veilig persoon zoeken om vragen aan te stellen 

Deze strategieën helpen om spanning te verminderen en meer vertrouwen te ervaren. 

Wat deelnemers meenemen 

Aan het einde van de bijeenkomst werd gedeeld wat deelnemers meenemen uit deze ontmoeting.

Herkenning en verbinding 

• Het was fijn om herkenning te ervaren 
• Het gevoel: Ik ben niet de enige 
• Waardevol om naar elkaar te luisteren 

Persoonlijke aandachtspunten 

Deelnemers noemden onder andere: 

• Eén persoon kiezen om eerlijk vragen te stellen en open te zijn over autisme 
• Onzekerheid meer toelaten in plaats van ertegen te vechten 
• Minder bezig zijn met wat anderen vinden 
• Meer rust in het hoofd zoeken 
• Milder zijn voor zichzelf 
• Accepteren dat dingen soms moeilijk zijn 

Groei en toekomst 

Daarnaast werden ook positieve voornemens gedeeld: 

• Creativiteit ruimte geven 
• Niet laten tegenhouden door gedachten 
• Dingen blijven aangaan 
• Eigen leven leiden 
• Kijken naar wat gelukkig maakt 
• Meer genieten 

Het sociale aspect werd benoemd als een belangrijk aandachtspunt voor de toekomst. 

Deze bijeenkomst liet zien hoe groot de rol is van zekerheid en onzekerheid in het leven van autistische vrouwen. Door ervaringen te delen ontstond erkenning, steun en nieuwe inzichten. 

Een belangrijke boodschap die naar voren kwam: 

Het is de moeite waard om energie in jezelf te steken. 

Zorgen voor jezelf, mild zijn en zoeken naar wat bij jou past, vormen een waardevolle basis voor balans en veerkracht.

Autivrouwencafe 4 februari 2026: Autisme, zekerheid & onzekerheid

Zekerheid en onzekerheid spelen in het leven van veel autistische vrouwen een grote rol. De behoefte aan duidelijkheid, voorspelbaarheid en houvast kan sterk zijn en tegelijk is het leven niet altijd zo overzichtelijk als we zouden willen. 

In dit Autivrouwencafé staan we stil bij beide kanten. 

De kracht van zekerheid 

Zekerheid kan rust geven. 

Weten waar je aan toe bent, wat er van je verwacht wordt en hoe een dag eruitziet, helpt om prikkels te verminderen en energie te sparen. Structuur, routines en duidelijke afspraken kunnen voelen als een veilige basis van waaruit je kunt leven, werken en verbinden. 

Zekerheid is geen zwakte, maar een kracht. 

Het is een manier om goed voor jezelf te zorgen in een wereld die vaak snel, onvoorspelbaar en prikkelrijk is. 

Leven met onzekerheid 

Tegelijk ontkomen we niet aan onzekerheid. Plannen veranderen. Mensen reageren anders dan verwacht. Het leven stelt vragen waar geen direct antwoord op is. Dat kan spanning, twijfel of onrust oproepen in het hoofd én in het lijf. 

Onzekerheid hoeft echter niet alleen bedreigend te zijn. Soms ligt daarin ook ruimte: ruimte om te ontdekken, te groeien, te voelen wat je nodig hebt en om stap voor stap je eigen weg te vinden.

Balans vinden op jouw manier 

Tijdens dit Autivrouwencafé onderzoeken we samen: 

• Wat betekent zekerheid voor jou? 
• Waar voel je onzekerheid, en wat doet dat met je? 
• Wanneer helpt zekerheid je, en wanneer kan het je juist beperken? 
• Wat heb jij nodig om met onzekerheid om te gaan, zonder jezelf te verliezen? 

Je bent van harte welkom om ervaringen en tips te delen met andere autivrouwen. Interessant artikel om te lezen: https://tistje.com/2023/07/30/zoeken-autistische-mensen-vooral-naar-zekerheid-of-avontuur-autisme-en-ontdekken/

LIVE en ONLINE bijeenkomst 

Er zijn 3 live groepen; 2 groepen 'savonds en 1 groep 'sochtends.

Locatie voor live bijeenkomsten Zijpendaalseweg 25 6814 CC Arnhem 

Voor de live bijeenkomst 'sochtends is het themagesprek van 10.30-11.30. inloop vanaf 10.15 uur. Host van het live café 'sochtends is Charlotte Beijer. 

Voor de live bijeenkomst 'savonds is het themagesprek van 19.30-20.30. inloop vanaf 19.15 uur. Hosts van het live café 'savonds zijn Martine Jetten en Rosa Broer. 

Voor de digitale bijeenkomsten is het themagesprek van 19.30-20.30. Instroom vanaf 19.15 uur. Na een centrale introductie gaat het online café in (digitale) kleinere subgroepen uiteen. Er is een gezamenlijke afsluiting. Camera aan tijdens het online gesprek is gewenst. Mogelijk is het prettig om pen en papier bij de hand te hebben. Host van het online café is Maartje de Vries.

AANMELDEN NOODZAKELIJK VIA ONDERSTAAND FORMULIER 

Aanmeld formulier

Verslag autivrouwencafé 7 januari: Autisme en Waarden

Verslag online autivrouwencafé 

Wat vind jij belangrijk voor het komende jaar? 

Tijdens dit Autivrouwencafé stonden we stil bij een vraag die eenvoudig klinkt, maar vaak diep raakt: Wat vind jij écht belangrijk voor het komende jaar? 

Niet wat er moet. 

Niet wat anderen verwachten. 

Maar wat jou richting, rust, energie en betekenis geeft. 

Werken met waarden en behoeften 

We gebruikten waardenkaarten en behoeftenkaarten als interactieve gespreksstarters. Deze kaarten hielpen om woorden te geven aan wat vaak al voelbaar is, maar lastig te verwoorden. Ze nodigden uit tot vertraging, reflectie en herkenning. 

Wat zijn waarden? 

Waarden kun je zien als kompassen: dat wat jij belangrijk vindt in het leven, in relaties en in hoe je keuzes maakt. Bijvoorbeeld: rust, eerlijkheid, groei, verbinding, creativiteit, veiligheid of duidelijkheid.

Waarden zijn geen doelen (“ik wil dit bereiken”), maar richtingen (“dit is waar ik naartoe wil bewegen”). Ze geven houvast, juist wanneer het leven druk, chaotisch of onvoorspelbaar is. 

Waarom werken met waarden zo helpend is bij autisme 

Voor veel vrouwen met autisme is het niet vanzelfsprekend om: 

• grenzen te voelen en aan te geven 

• keuzes te maken in sociale of praktische situaties

• hoofd en lichaam op één lijn te krijgen 

• verwachtingen van anderen los te laten 

• energie en prikkels te bewaken 

Werken met waarden helpt omdat het: 

• richting geeft 

• het gevoel van ‘moeten’ vermindert 

• grenzen duidelijker maakt 

• zelfinzicht en zelfcompassie vergroot 

• kan helpen om overprikkeling te voorkomen 

Gedeelde waarden 

In de groep kwamen onder andere de volgende waarden naar voren: 

veiligheid, vitaliteit, zekerheid, zinvolheid, duidelijkheid, stilte, liefde, zorgzaamheid, loslaten, stabiliteit en zelfliefde. 

Er werd gedeeld waarom deze waarden zo belangrijk zijn, bijvoorbeeld:

• ruimte om jezelf te mogen zijn 

• behoefte aan duidelijkheid en voorspelbaarheid 

• acceptatie van autisme 

• liefdevol leren omgaan met jezelf 

Van waarden naar behoeften 

Daarna verkenden we samen: 

• Hoe kun je deze waarden meer ruimte geven in je leven? 

• Wat heb jij daarvoor nodig?

Genoemde behoeften en inzichten waren onder andere: 

• meer structuur en vaste routines 

• bewuster focussen en vertragen 

• oefenen met loslaten 

• zorgzaamheid ook naar jezelf toe 

• acceptatie dat het soms is zoals het is 

• dat anderen je autisme accepteren 

• tijd nemen om te onderzoeken wat voor jou écht zinvol is 

Eerste kleine stappen 

Iedereen stond stil bij een eerste, haalbare stap voor de komende tijd, zoals: 

• een timer zetten om 3 keer per dag in te checken bij het eigen gevoel 

• zondagochtend bewust rust nemen en lezen op de bank 

• dagelijks een paar minuten mediteren 

• elke dag bewegen om meer uit het hoofd en in het lijf te komen 

• dingen vaker bij anderen laten 

• starten met behandeling of begeleiding om te onderzoeken: wie ben ik? 

Als praktische tip werd Qigong genoemd als vorm van bewegingsontspanning, vergelijkbaar met Tai Chi, om lichaam en zenuwstelsel tot rust te brengen. 

Verslag live autivrouwencafé 

Deze ochtend stonden we stil bij de waarden waaraan we het komende jaar aandacht willen geven. Door de weersomstandigheden waren de live groepjes klein, wat zorgde voor een open en verdiepende uitwisseling. 

Er kwamen verschillende waarden naar voren, waaronder mildheid naar jezelf en naar de ander, respect, autonomie en vrijheid. We spraken over het creëren van rust: hoe je dat bewust kunt doen en hoe rust ook iets is wat je leert voelen. Nauwkeurigheid kwam ter sprake in relatie tot balans, met aandacht voor het bewaken van de grens tussen zorgvuldigheid en moeten. 

Ook hulpvaardigheid was een belangrijk thema: het kunnen vragen om hulp én het bieden van hulp vanuit eigen ervaring, bijvoorbeeld rondom een diagnose. Sommige vrouwen vonden juist dat ze nu minder hulpvaardig moesten zijn en het tijd was om meer tijd aan zichzelf te besteden. 

Daarnaast werden waarden en ook behoeften als avontuurlijkheid, vriendschap, plezier, creativiteit, zelfwaardering, veiligheid en balans genoemd. 

Een aantal behoeftes raakten voor vrouwen heel erg aan hun identiteit. Dat gold bijvoorbeeld voor vrijheid, authenticiteit, autonomie en spelen. Het valt nog niet mee om deze in de huidige wereld vorm te geven omdat er tegelijkertijd ook behoeftes zijn aan waardering en erkenning die ertoe kunnen leiden dat je juist gaat maskeren. 

Er bleek een verschil te zijn tussen vervulde behoeftes die ruimte geven en onvervulde behoeftes die in eerste instantie een gevoel van pijn geven, zoals bij verbinding.

Er kwamen bij sommige vrouwen ook ideeën op op welke manier ze meer ruimte konden geven aan de behoeftes in hun leven, bijvoorbeeld door een creatieve cursus te doen en zo meer ruimte te maken voor plezier en creativiteit. 

De bijeenkomst nodigde uit tot reflectie op de vraag wat je écht belangrijk vindt voor het komende jaar — los van verwachtingen of verplichtingen — en welke waarden richting, rust, energie en betekenis geven.