Verslag Autivrouwencafé woensdag 1 april 2026: Autisme en de balans in perfectionisme: kracht of energielek?

Veel vrouwen met autisme leggen de lat hoog. Heel hoog. Geen fouten maken. Goed voorbereid zijn. Alles onder controle houden. Dat kan voortkomen uit behoefte aan structuur, duidelijkheid en veiligheid. Maar ook uit angst voor afwijzing of kritiek. Perfectionisme kan voelen als bescherming: als ik het maar goed genoeg doe, dan gaat het goed. 

 De positieve kant? 

 -Zorgvuldigheid 

 -Doorzettingsvermogen 

 -Verantwoordelijkheidsgevoel 

 -Oog voor detail 

 De keerzijde? 

 -Overbelasting 

 -Moeite met grenzen stellen 

 -Altijd maar doorgaan 

 -Burn-outklachten 

Tijdens dit autivrouwencafé hebben de vrouwen ervaringen gedeeld en samen onderzocht wat voor hen perfectionisme inhoudt en hoe ieder er op zijn eigen manier kan omgaan met de behoefte aan perfectie.

Wat is perfectionisme? 

Door willen gaan tot het klopt, of een sterk gevoel hebben van dat dingen ‘onaf’ zijn komt vaak voor bij vrouwen met autisme. Dit kan gaan over allerlei manieren van ‘het goed willen doen’, zoals hoe je je sociaal opstelt, wat je maakt en wat je weet. Bij al deze thema’s is er de kans dat het niet ideaal gaat.

Sommigen herkennen wanneer er sprake is van perfectionisme. Voor anderen is het eigenlijk helemaal niet duidelijk wat goed genoeg is en wanneer een lat ‘hoog’ ligt en wat ‘normaal’ is. 

Wat voor neurotypische mensen soms als perfectionistisch gezien wordt, is voor iemand met een autistische constitutie regelmatig heel logisch. 

Waarom zou het bijvoorbeeld perfectionistisch zijn om vergaderstukken te lezen voor een vergadering? Wat is de logica van het rondsturen van de vergaderstukken als het niet nodig is om ze vooraf te lezen? Waarom is de behoefte aan perfectie perfectionistisch? 

Op welk vlak herken je perfectionisme en wanneer heb je er vooral last van? 

Sommige vrouwen herkennen perfectionisme in het huishouden of met betrekking tot hun kleding, anderen merken dat ze op dat vlak juist niet perfectionistisch zijn. Op het vlak van werk en sociale contacten hebben bijna alle vrouwen veel last van perfectionisme. Dat heeft er onder andere mee te maken dat hier zoveel onduidelijkheden zijn en de vrouwen het graag goed willen doen en veiligheid en erkenning willen ervaren en kritiek of onzekerheid willen vermijden.

Sommige vrouwen zijn vooral naar zichzelf heel perfectionistisch. Anderen zijn juist toleranter naar zichzelf maar hebben er meer last van als anderen dingen doen die niet voldoen aan hun lat. Dit kan leiden tot veel boosheid of verdriet. 

Op het moment dat je zelf overprikkeld bent en minder veerkracht hebt, wordt perfectionisme vaak sterker en heb je er meer last van. 

Tips voor omgaan met perfectionisme 

Er worden verschillende tips genoemd om om te gaan met perfectionisme: 

- Het kader van tijd van te voren afbakenen als je iets wilt gaan maken 

- Weten dat er niks mis is met jou als persoon wanneer je iets sociaal onhandigs gedaan hebt 

- Makkelijker je schouders ophalen en accepteren dat iets niet perfect gaat 

 - Jezelf vertellen dat je iets naar eer en geweten hebt gedaan 

- Kijken naar hoe anderen iets doen, relativeren en proberen om in jezelf om te denken zodat het minder perfect hoeft 

- Proberen om er minder last van te hebben als anderen het in jouw ogen niet goed genoeg doen door bijvoorbeeld te zien dat ze iets niet expres doen of niet beter weten 

- Fouten durven maken en jezelf vergeven. Ervaren hoe dat juist voor ademruimte kan zorgen 

- Het boek ‘Durf Te Falen’ van Elizabeth Day 

- Proberen om een keuze te maken om iets hetzij heel goed hetzij minder goed te doen (zodat je meer energie overhoudt) 

- Spelletjes of puzzels doen waarmee je kunt genieten van een perfecte ordening in jezelf en dan rust ervaren 

Tot slot 

Deze avond leverde veel herkenning en erkenning op en een mooi genuanceerd beeld van wat perfectionisme kan kosten en wat het kan opleveren.