Autivrouwencafé 4 maart: Autisme, emotiebesef & piekeren/veel denken

Veel vrouwen met autisme herkennen het: een hoofd dat nooit echt stil is. Gedachten blijven rondcirkelen, situaties worden eindeloos geanalyseerd en gevoelens zijn soms moeilijk te plaatsen. Wat voel ik eigenlijk? Waarom raakt dit me zo? En waarom blijft het maar doorgaan in mijn hoofd? 

Tijdens het Autivrouwencafé in maart staan we stil bij emotiebesef, piekeren en veel denken. Veel mensen met autisme ervaren moeite met het herkennen, begrijpen en uiten van emoties. Gevoelens worden soms pas laat opgemerkt, verkeerd geïnterpreteerd of uiten zich op een andere manier. Dit kan leiden tot overweldiging, innerlijke onrust of juist een ‘vlakke’ of niet-emotionele uitstraling naar de buitenwereld.

Emoties kunnen bij autisme heel intens worden ervaren. Soms komen ze pas uren of dagen later binnen, wanneer de situatie allang voorbij is. Omdat emotionele verwerking veel energie kost, wordt er vaak teruggevallen op logica en analyse in plaats van op gevoel. Dat helpt soms, maar kan ook leiden tot vastlopen in gedachten. 

Piekeren speelt hierin vaak een grote rol. Bij veel autistische vrouwen is piekeren geen kort moment, maar een voortdurende stroom van gedachten. Een neiging tot controle, overzicht willen houden en zwart-wit denken kan deze stroom versterken. Situaties worden al snel als “goed” of “fout” beoordeeld, waardoor rampscenario’s en doemdenken ontstaan. 

Daarnaast kan overprikkeling ervoor zorgen dat het hoofd in een constante ‘aan-stand’ blijft staan. Geluiden, licht, sociale indrukken of vermoeidheid maken het moeilijk om tot rust te komen, waardoor piekeren verder toeneemt. 

Op de lange termijn kan deze combinatie van intens voelen, veel denken en moeilijk kunnen afschakelen leiden tot chronische stress, slaapproblemen, angst, somberheid en lichamelijke klachten. 

Tijdens het Autivrouwencafé gaan we samen in gesprek over vragen als: Hoe werkt emotiebesef bij jou? Hoe herken jij piekeren en overdenken? Wat helpt jou om meer rust te vinden in je hoofd en lijf? Je bent van harte welkom om ervaringen en tips te delen met andere autivrouwen. 

Interessant artikel om te lezen: https://autsider.net/2025/03/27/piekeren-nog-even-terugspoelen/

LIVE en ONLINE bijeenkomst 

Er zijn 3 live groepen; 2 groepen 'savonds en 1 groep 'sochtends. 

Locatie voor live bijeenkomsten Zijpendaalseweg 25 6814 CC Arnhem 

Voor de live bijeenkomst 'sochtends is het themagesprek van 10.30-11.30. inloop vanaf 10.15 uur. Host van het live café 'sochtends is Charlotte Beijer. 

Voor de live bijeenkomst 'savonds is het themagesprek van 19.30-20.30. inloop vanaf 19.15 uur. Hosts van het live café 'savonds zijn Martine Jetten en Rosa Broer. 

Voor de digitale bijeenkomsten is het themagesprek van 19.30-20.30. Instroom vanaf 19.15 uur. Na een centrale introductie gaat het online café in (digitale) kleinere subgroepen uiteen. Er is een gezamenlijke afsluiting. Camera aan tijdens het online gesprek is gewenst. Mogelijk is het prettig om pen en papier bij de hand te hebben. In maart neemt Esther Wispelweij het café waar voor de vaste host Maartje de Vries. 

AANMELDEN NOODZAKELIJK VIA ONDERSTAAND FORMULIER 

Aanmeld formulier

Verslag Autivrouwencafé 4 februari: Autisme, zekerheid en onzekerheid

Tijdens dit Autivrouwencafé stond het thema Autisme, zekerheid & onzekerheid centraal. We spraken over de behoefte aan duidelijkheid, voorspelbaarheid en structuur, en over de spanning die kan ontstaan wanneer het leven onvoorspelbaar is. Tegelijk was er aandacht voor de ruimte die onzekerheid soms ook kan bieden: om te groeien, te ontdekken en stap voor stap je eigen weg te vinden. 

Het doel van deze bijeenkomst was om ervaringen te delen, herkenning te vinden en samen te onderzoeken hoe ieder op haar eigen manier kan omgaan met zekerheid en onzekerheid. 

De bijeenkomst startte met de vraag: 

Wat betekent zekerheid en/of onzekerheid voor jou? 

Veel deelnemers gaven aan dat onduidelijkheid en veranderingen veel spanning oproepen. Ook de onduidelijkheden in de sociale communicatie. Structuur, voorspelbaarheid en duidelijke afspraken zijn belangrijk om rust te ervaren. Tegelijk werd benoemd dat er ook ruimte nodig is om te bewegen en te groeien, en dat het zoeken naar balans tussen beide kanten belangrijk is. 

Ervaringen met zekerheid 

Deelnemers gaven aan dat zekerheid helpt om grip te houden op het dagelijks leven. Voorbeelden die werden genoemd: 

• Werken met checklists en to-do-lijsten 
• Vooruit plannen 
• Routines aanhouden 
• Voorbereid op pad gaan (routes plannen, tas met spullen meenemen) 
• Duidelijke afspraken prettig vinden 
• Vragen stellen ter verduidelijking 

Zekerheid werd gezien als een manier om energie te sparen en stress te verminderen. Het geeft houvast en maakt het makkelijker om te functioneren in een prikkelrijke wereld. 

Ervaringen met onzekerheid 

Onzekerheid werd door veel deelnemers als belastend ervaren. Genoemde bronnen van onzekerheid waren onder andere:

• Veranderingen en nieuwe situaties 
• Onduidelijkheid in sociale contacten 
• Tegenstrijdige communicatie (iemand zegt iets en doet later iets anders) 
• Het idee dat negatieve emoties niet ervaren mogen worden 
• Gebeurtenissen in de wereld 
• Het gevoel alles onder controle te moeten houden 

Veel deelnemers gaven aan bang te zijn om fouten te maken en zich af te vragen: Doe ik het wel goed? Begrijp ik het wel goed? Dit leidt vaak tot het zoeken naar bevestiging bij anderen. 

Sociale situaties 

Sociale interacties werden als groot thema benoemd. Voorbeelden: 

• Moeite met het lezen en begrijpen van anderen 
• Twijfel over hoe anderen reageren 
• Bang zijn om verkeerd te interpreteren 
• Veel vragen stellen om duidelijkheid te krijgen

Een concreet voorbeeld: 

• Bij de bakker: duidelijke stappen (kiezen, wachten, betalen) 
• Bij de slager: onduidelijkheid over wanneer je aan de beurt bent en wat je moet zeggen, of je dan wel weet wat je wilt 

Deze onduidelijkheid zorgt voor extra spanning en onzekerheid. 

Gevolgen van onzekerheid 

Deelnemers merkten dat onzekerheid zich op verschillende manieren uit: 

• Stress 
• Druk in het hoofd 
• Piekeren en scenario’s bedenken 
• Lichamelijke spanning 
• Veel vragen stellen 

Het stellen van vragen helpt soms om meer zekerheid te krijgen, vooral bij mensen die als veilig worden ervaren. De context en de relatie spelen hierin een belangrijke rol. 

Behoeften en ondersteunende strategieën 

Er werd gedeeld wat helpend is bij het omgaan met onzekerheid: 

• Rust en tijd nemen 
• Geen tijdsdruk 
• Hulp durven vragen 
• Gebruik maken van hulpmiddelen en resources 
• Goede voorbereiding 
• Een veilig persoon zoeken om vragen aan te stellen 

Deze strategieën helpen om spanning te verminderen en meer vertrouwen te ervaren. 

Wat deelnemers meenemen 

Aan het einde van de bijeenkomst werd gedeeld wat deelnemers meenemen uit deze ontmoeting.

Herkenning en verbinding 

• Het was fijn om herkenning te ervaren 
• Het gevoel: Ik ben niet de enige 
• Waardevol om naar elkaar te luisteren 

Persoonlijke aandachtspunten 

Deelnemers noemden onder andere: 

• Eén persoon kiezen om eerlijk vragen te stellen en open te zijn over autisme 
• Onzekerheid meer toelaten in plaats van ertegen te vechten 
• Minder bezig zijn met wat anderen vinden 
• Meer rust in het hoofd zoeken 
• Milder zijn voor zichzelf 
• Accepteren dat dingen soms moeilijk zijn 

Groei en toekomst 

Daarnaast werden ook positieve voornemens gedeeld: 

• Creativiteit ruimte geven 
• Niet laten tegenhouden door gedachten 
• Dingen blijven aangaan 
• Eigen leven leiden 
• Kijken naar wat gelukkig maakt 
• Meer genieten 

Het sociale aspect werd benoemd als een belangrijk aandachtspunt voor de toekomst. 

Deze bijeenkomst liet zien hoe groot de rol is van zekerheid en onzekerheid in het leven van autistische vrouwen. Door ervaringen te delen ontstond erkenning, steun en nieuwe inzichten. 

Een belangrijke boodschap die naar voren kwam: 

Het is de moeite waard om energie in jezelf te steken. 

Zorgen voor jezelf, mild zijn en zoeken naar wat bij jou past, vormen een waardevolle basis voor balans en veerkracht.

Autivrouwencafe 4 februari 2026: Autisme, zekerheid & onzekerheid

Zekerheid en onzekerheid spelen in het leven van veel autistische vrouwen een grote rol. De behoefte aan duidelijkheid, voorspelbaarheid en houvast kan sterk zijn en tegelijk is het leven niet altijd zo overzichtelijk als we zouden willen. 

In dit Autivrouwencafé staan we stil bij beide kanten. 

De kracht van zekerheid 

Zekerheid kan rust geven. 

Weten waar je aan toe bent, wat er van je verwacht wordt en hoe een dag eruitziet, helpt om prikkels te verminderen en energie te sparen. Structuur, routines en duidelijke afspraken kunnen voelen als een veilige basis van waaruit je kunt leven, werken en verbinden. 

Zekerheid is geen zwakte, maar een kracht. 

Het is een manier om goed voor jezelf te zorgen in een wereld die vaak snel, onvoorspelbaar en prikkelrijk is. 

Leven met onzekerheid 

Tegelijk ontkomen we niet aan onzekerheid. Plannen veranderen. Mensen reageren anders dan verwacht. Het leven stelt vragen waar geen direct antwoord op is. Dat kan spanning, twijfel of onrust oproepen in het hoofd én in het lijf. 

Onzekerheid hoeft echter niet alleen bedreigend te zijn. Soms ligt daarin ook ruimte: ruimte om te ontdekken, te groeien, te voelen wat je nodig hebt en om stap voor stap je eigen weg te vinden.

Balans vinden op jouw manier 

Tijdens dit Autivrouwencafé onderzoeken we samen: 

• Wat betekent zekerheid voor jou? 
• Waar voel je onzekerheid, en wat doet dat met je? 
• Wanneer helpt zekerheid je, en wanneer kan het je juist beperken? 
• Wat heb jij nodig om met onzekerheid om te gaan, zonder jezelf te verliezen? 

Je bent van harte welkom om ervaringen en tips te delen met andere autivrouwen. Interessant artikel om te lezen: https://tistje.com/2023/07/30/zoeken-autistische-mensen-vooral-naar-zekerheid-of-avontuur-autisme-en-ontdekken/

LIVE en ONLINE bijeenkomst 

Er zijn 3 live groepen; 2 groepen 'savonds en 1 groep 'sochtends.

Locatie voor live bijeenkomsten Zijpendaalseweg 25 6814 CC Arnhem 

Voor de live bijeenkomst 'sochtends is het themagesprek van 10.30-11.30. inloop vanaf 10.15 uur. Host van het live café 'sochtends is Charlotte Beijer. 

Voor de live bijeenkomst 'savonds is het themagesprek van 19.30-20.30. inloop vanaf 19.15 uur. Hosts van het live café 'savonds zijn Martine Jetten en Rosa Broer. 

Voor de digitale bijeenkomsten is het themagesprek van 19.30-20.30. Instroom vanaf 19.15 uur. Na een centrale introductie gaat het online café in (digitale) kleinere subgroepen uiteen. Er is een gezamenlijke afsluiting. Camera aan tijdens het online gesprek is gewenst. Mogelijk is het prettig om pen en papier bij de hand te hebben. Host van het online café is Maartje de Vries.

AANMELDEN NOODZAKELIJK VIA ONDERSTAAND FORMULIER 

Aanmeld formulier

Verslag autivrouwencafé 7 januari: Autisme en Waarden

Verslag online autivrouwencafé 

Wat vind jij belangrijk voor het komende jaar? 

Tijdens dit Autivrouwencafé stonden we stil bij een vraag die eenvoudig klinkt, maar vaak diep raakt: Wat vind jij écht belangrijk voor het komende jaar? 

Niet wat er moet. 

Niet wat anderen verwachten. 

Maar wat jou richting, rust, energie en betekenis geeft. 

Werken met waarden en behoeften 

We gebruikten waardenkaarten en behoeftenkaarten als interactieve gespreksstarters. Deze kaarten hielpen om woorden te geven aan wat vaak al voelbaar is, maar lastig te verwoorden. Ze nodigden uit tot vertraging, reflectie en herkenning. 

Wat zijn waarden? 

Waarden kun je zien als kompassen: dat wat jij belangrijk vindt in het leven, in relaties en in hoe je keuzes maakt. Bijvoorbeeld: rust, eerlijkheid, groei, verbinding, creativiteit, veiligheid of duidelijkheid.

Waarden zijn geen doelen (“ik wil dit bereiken”), maar richtingen (“dit is waar ik naartoe wil bewegen”). Ze geven houvast, juist wanneer het leven druk, chaotisch of onvoorspelbaar is. 

Waarom werken met waarden zo helpend is bij autisme 

Voor veel vrouwen met autisme is het niet vanzelfsprekend om: 

• grenzen te voelen en aan te geven 

• keuzes te maken in sociale of praktische situaties

• hoofd en lichaam op één lijn te krijgen 

• verwachtingen van anderen los te laten 

• energie en prikkels te bewaken 

Werken met waarden helpt omdat het: 

• richting geeft 

• het gevoel van ‘moeten’ vermindert 

• grenzen duidelijker maakt 

• zelfinzicht en zelfcompassie vergroot 

• kan helpen om overprikkeling te voorkomen 

Gedeelde waarden 

In de groep kwamen onder andere de volgende waarden naar voren: 

veiligheid, vitaliteit, zekerheid, zinvolheid, duidelijkheid, stilte, liefde, zorgzaamheid, loslaten, stabiliteit en zelfliefde. 

Er werd gedeeld waarom deze waarden zo belangrijk zijn, bijvoorbeeld:

• ruimte om jezelf te mogen zijn 

• behoefte aan duidelijkheid en voorspelbaarheid 

• acceptatie van autisme 

• liefdevol leren omgaan met jezelf 

Van waarden naar behoeften 

Daarna verkenden we samen: 

• Hoe kun je deze waarden meer ruimte geven in je leven? 

• Wat heb jij daarvoor nodig?

Genoemde behoeften en inzichten waren onder andere: 

• meer structuur en vaste routines 

• bewuster focussen en vertragen 

• oefenen met loslaten 

• zorgzaamheid ook naar jezelf toe 

• acceptatie dat het soms is zoals het is 

• dat anderen je autisme accepteren 

• tijd nemen om te onderzoeken wat voor jou écht zinvol is 

Eerste kleine stappen 

Iedereen stond stil bij een eerste, haalbare stap voor de komende tijd, zoals: 

• een timer zetten om 3 keer per dag in te checken bij het eigen gevoel 

• zondagochtend bewust rust nemen en lezen op de bank 

• dagelijks een paar minuten mediteren 

• elke dag bewegen om meer uit het hoofd en in het lijf te komen 

• dingen vaker bij anderen laten 

• starten met behandeling of begeleiding om te onderzoeken: wie ben ik? 

Als praktische tip werd Qigong genoemd als vorm van bewegingsontspanning, vergelijkbaar met Tai Chi, om lichaam en zenuwstelsel tot rust te brengen. 

Verslag live autivrouwencafé 

Deze ochtend stonden we stil bij de waarden waaraan we het komende jaar aandacht willen geven. Door de weersomstandigheden waren de live groepjes klein, wat zorgde voor een open en verdiepende uitwisseling. 

Er kwamen verschillende waarden naar voren, waaronder mildheid naar jezelf en naar de ander, respect, autonomie en vrijheid. We spraken over het creëren van rust: hoe je dat bewust kunt doen en hoe rust ook iets is wat je leert voelen. Nauwkeurigheid kwam ter sprake in relatie tot balans, met aandacht voor het bewaken van de grens tussen zorgvuldigheid en moeten. 

Ook hulpvaardigheid was een belangrijk thema: het kunnen vragen om hulp én het bieden van hulp vanuit eigen ervaring, bijvoorbeeld rondom een diagnose. Sommige vrouwen vonden juist dat ze nu minder hulpvaardig moesten zijn en het tijd was om meer tijd aan zichzelf te besteden. 

Daarnaast werden waarden en ook behoeften als avontuurlijkheid, vriendschap, plezier, creativiteit, zelfwaardering, veiligheid en balans genoemd. 

Een aantal behoeftes raakten voor vrouwen heel erg aan hun identiteit. Dat gold bijvoorbeeld voor vrijheid, authenticiteit, autonomie en spelen. Het valt nog niet mee om deze in de huidige wereld vorm te geven omdat er tegelijkertijd ook behoeftes zijn aan waardering en erkenning die ertoe kunnen leiden dat je juist gaat maskeren. 

Er bleek een verschil te zijn tussen vervulde behoeftes die ruimte geven en onvervulde behoeftes die in eerste instantie een gevoel van pijn geven, zoals bij verbinding.

Er kwamen bij sommige vrouwen ook ideeën op op welke manier ze meer ruimte konden geven aan de behoeftes in hun leven, bijvoorbeeld door een creatieve cursus te doen en zo meer ruimte te maken voor plezier en creativiteit. 

De bijeenkomst nodigde uit tot reflectie op de vraag wat je écht belangrijk vindt voor het komende jaar — los van verwachtingen of verplichtingen — en welke waarden richting, rust, energie en betekenis geven.

Autivrouwencafe 7 januari 2026: Autisme & waarden. Wat vind jij belangrijk voor het komende jaar?

Met gebruik van waarden- en behoeftenkaarten (interactief)

In dit Autivrouwencafé staan we stil bij een mooie en tegelijk soms lastige vraag: 

Wat vind jij écht belangrijk voor het komende jaar? 

Niet wat er moet. 

Niet wat anderen verwachten. 

Maar: wat geeft jou richting, rust, energie of betekenis? 

We gebruiken hiervoor waardenkaarten en behoeftenkaarten als gespreksstarter. Deze helpen je woorden te geven aan wat je vaak wel voelt, maar lastig onder woorden kunt brengen. 

Wat zijn waarden eigenlijk? 

Waarden zijn kompassen: dingen die jij belangrijk vindt in het leven, in relaties of in hoe je keuzes maakt. Bijvoorbeeld: rust, eerlijkheid, groei, verbinding, creativiteit, betrouwbaarheid. Waarden zijn geen doelen (“ik wil…”) maar richtingen (“ik beweeg naar…”). Ze geven richting, ook als het leven druk, chaotisch of onvoorspelbaar is. 

Waarom werken met waarden zo waardevol is bij autisme 

Voor veel vrouwen met autisme kan het lastig zijn om: 

• grenzen te voelen en aangeven 

• keuzes te maken in sociale of praktische situaties 

• hoofd en lijf op één lijn te krijgen

• verwachtingen van anderen los te laten 

• energie te bewaken 

Werken met waarden helpt omdat: 

• het richting geeft 

• het helpt bij het verminderen van “moeten”

• het grenzen duidelijker maakt 

• het zelfinzicht en zelfcompassie versterkt 

• het overprikkeling voorkomt 

Tijdens het Autivrouwencafé gaan we samen in gesprek over vragen als: Welke waarde zou je komend jaar meer ruimte willen geven en waarom? Wat heb jij nodig (behoeften, omstandigheden, ondersteuning) om dichter bij jouw waarden te kunnen leven? 

Je bent van harte welkom om ervaringen en tips te delen met andere autivrouwen.

LIVE en ONLINE bijeenkomst 

Er zijn 3 live groepen; 2 groepen 'savonds en 1 groep 'sochtends. 

Locatie voor live bijeenkomsten Zijpendaalseweg 25 6814 CC Arnhem 

Voor de live bijeenkomst 'sochtends is het themagesprek van 10.30-11.30. inloop vanaf 10.15 uur. Host van het live café 'sochtends is Charlotte Beijer. 

Voor de live bijeenkomst 'savonds is het themagesprek van 19.30-20.30. inloop vanaf 19.15 uur. Hosts van het live café 'savonds zijn Martine Jetten en Rosa Broer. 

Voor de digitale bijeenkomsten is het themagesprek van 19.30-20.30. Instroom vanaf 19.15 uur. Na een centrale introductie gaat het online café in (digitale) kleinere subgroepen uiteen. Er is een gezamenlijke afsluiting. Camera aan tijdens het online gesprek is gewenst. Mogelijk is het prettig om pen en papier bij de hand te hebben. Host van het online café is Maartje de Vries. 

 AANMELDEN NOODZAKELIJK VIA ONDERSTAAND FORMULIER 

 Aanmeld formulier

Verslag Autivrouwencafé 3 december 2025: Autisme en grenzen

Voor veel vrouwen met autisme blijft het bewaken van (energie)grenzen een uitdaging. Wanneer weet je dat het te veel wordt? En hoe kun je dan op tijd op de rem trappen? 

Veel vrouwen met autisme voelen hun grens pas als het eigenlijk al te laat is. Of ze weten het wel, maar vinden het moeilijk om dit op een duidelijke, assertieve manier aan te geven. Vaak gaan ze over hun grenzen heen om aan verwachtingen te voldoen of omdat ze gewend zijn zichzelf weg te cijferen. Dat kost veel energie en kan leiden tot stress of overprikkeling. 

Tijdens dit Autivrouwencafé spraken we met elkaar over dit thema: een onderwerp dat voor vrijwel alle vrouwen met autisme herkenbaar en belangrijk is. Veel vrouwen ervaren dat het bewaken van (energie)grenzen ingewikkeld blijft, zowel in het herkennen van de grens als in het aangeven ervan.

Herkennen van grenzen 

Veel vrouwen voelen hun grens pas als het eigenlijk al te laat is. Vaak worden signalen van overbelasting; zoals vermoeidheid, hoofdpijn, spierpijn, overprikkeling, een “sociale hangover” of een vol hoofd pas achteraf duidelijk. In drukke situaties is het moeilijker om signalen op te merken dan in rust. Sommige vrouwen herkennen hun grens tegenwoordig beter, maar vinden het nog steeds lastig om erbij te blijven als anderen eroverheen walsen. 

Aangeven van grenzen 

Grenzen aangeven blijft uitdagend. Pleasen, verwachtingen willen waarmaken, angst om anderen teleur te stellen, of het gevoel iets “zoals het hoort” te moeten doen, spelen hierin een grote rol. Veel vrouwen gaan door terwijl ze hun grens wél voelen, puur om de ander tevreden te houden. Dan zeg je “ja” tegen de ander, maar eigenlijk “nee” tegen jezelf. 

Verschillende vrouwen geven aan dat het erop lijkt dat ze zelf de schuld krijgen als ze (eindelijk) een grens aangeven. Dat heeft er dan onder andere mee te maken dat de ander hen niet begrijpt en dat ze te lang over hun grens zijn gegaan waardoor er bij het aangeven van de grenst ook emotie zoals irritatie of verdriet naar buiten komt. 

Voor sommigen is grenzen aangeven bij bekenden lastiger omdat er meer emotionele betrokkenheid is; anderen geven hun grens juist alleen bij hun partner goed aan. Bij vreemden lukt het soms makkelijker.

Daarnaast werd benoemd dat irritatie bij “de ander die over mijn grens gaat” vaak eigenlijk een signaal is dat je je eigen grens nog niet helder of expliciet hebt aangegeven. 

Als een ander zijn of haar grens aangeeft, wordt dat wel prettig gevonden omdat je dan weet waar je aan toe bent. 

Situaties die lastig zijn 

• Veel afspraken achter elkaar: iets lijkt leuk, maar kost uiteindelijk veel energie. 

• Niet van tevoren kunnen voelen of weten of je iets aankunt of dat het teveel zal zijn. 

• Plannen die veranderen: flexibiliteit kost energie en maakt grenzen minder voelbaar. 

• Sociale activiteiten: tijdens het moment gezellig, daarna moe en “katerig”. 

• Je grens voelen opkomen, maar niet goed weg kunnen of geen woorden kunnen vinden. 

• Maskeren om sociaal gewenst te reageren – dit kost extra energie en vervaagt grenzen. 

Wat helpt? 

De groep deelde verschillende ideeën en strategieën: 

• Afgebakende tijd gebruiken: vooraf zeggen hoelang je blijft, bijvoorbeeld “ik ga altijd om 23.00 uur weg”. 

• Een plan maken vooraf: wat is haalbaar, wat heb je nodig, wat doe je als het te veel wordt? 

• Een weekplanner maken zodat je vooraf beter kunt inschatten of iets teveel gaat worden. 

• Steun van anderen: iemand die je helpt, een seintje geeft of met een codewoord werkt. 

• Minder richten op verwachtingen van anderen: normen en overtuigingen loslaten zoals “ik moet gezellig zijn” of “ik mag niet afzeggen als ik betrouwbaar wil zijn”. 

• Bewust kiezen om soms wél even over een grens te gaan, als iets belangrijk of waardevol is – maar dan weten dat je daarna moet bijtanken.

• Meer luisteren naar eigen waarden: groei, plezier en welzijn als kompas gebruiken in plaats van “moeten”. 

• Eerst zelf tot rust komen en je emoties verwerken voordat je een grens aangeeft.

• Leren voelen van de signalen in je lichaam. 

Tot slot

Het gesprek liet zien dat grenzen stellen voor vrouwen met autisme vaak een voortdurende zoektocht is. Het vraagt om zelfkennis, helder communiceren en het doorbreken van ingesleten patronen van pleasen en aanpassen. Tegelijkertijd werd er herkenning, steun, humor en opluchting gevoeld: we zijn niet de enigen die hiermee worstelen.

Autivrouwencafé 3 december 2025: Autisme en grenzen

Voor veel vrouwen met autisme blijft het bewaken van (energie) grenzen een uitdaging. Wanneer weet je dat het te veel wordt? En hoe kun je dan op tijd op de rem trappen? 

Veel vrouwen met autisme voelen hun grens pas als het eigenlijk al te laat is. Of ze weten het wel, maar vinden het moeilijk om dit op een duidelijke, assertieve manier aan te geven. Vaak gaan ze over hun grenzen heen om aan verwachtingen te voldoen of omdat ze gewend zijn zichzelf weg te cijferen. Dat kost veel energie en kan leiden tot stress of overprikkeling. 

Tijdens het Autivrouwencafé gaan we samen in gesprek over vragen als: 

- Hoe stel jij je grenzen en hoe geef je die aan? 

-Welke situaties vind je lastig? 

-Wat heb je hierover in de loop der jaren geleerd? 

Je bent van harte welkom om ervaringen en tips te delen met andere autivrouwen. 

Interessant artikel om te lezen: https://www.autisme.nl/wp-content/uploads/2022/02/Artikel-Grenzen.pdf 

LIVE en ONLINE bijeenkomst 

Er zijn 3 live groepen; 2 groepen 'savonds en 1 groep 'sochtends. 

Locatie voor live bijeenkomsten Zijpendaalseweg 25 6814 CC Arnhem 

Voor de live bijeenkomst 'sochtends is het themagesprek van 10.30-11.30. inloop vanaf 10.15 uur. Host van het live café 'sochtends is Charlotte Beijer. 

Voor de live bijeenkomst 'savonds is het themagesprek van 19.30-20.30. inloop vanaf 19.15 uur. Hosts van het live café 'savonds zijn Martine Jetten en Rosa Broer. 

Voor de digitale bijeenkomsten is het themagesprek van 19.30-20.30. Instroom vanaf 19.15 uur. Na een centrale introductie gaat het online café in (digitale) kleinere subgroepen uiteen. Er is een gezamenlijke afsluiting. Camera aan tijdens het online gesprek is gewenst. Mogelijk is het prettig om pen en papier bij de hand te hebben. Host van het online café is Maartje de Vries. 

AANMELDEN NOODZAKELIJK VIA ONDERSTAAND FORMULIER 

 Aanmeld formulier