donderdag 3 september 2026

Autivrouwencafé woensdag 7 oktober: Fysieke beleving, lichaamsbesef, autisme en gezondheid bij vrouwen (en voeding)

Bij vrouwen met autisme is de fysieke beleving en het lichaamsbesef vaak verstoord door een afwijkende verwerking van interne en externe zintuiglijke prikkels in de hersenen. Het voelen, sturen en begrijpen van je eigen lichaam verloopt daardoor niet altijd automatisch. 
Interoceptie is het zintuig dat signalen van binnenuit het lichaam registreert, zoals hartslag, honger, dorst, vermoeidheid, pijn en toiletbehoefte. Bij autisme kan die informatieverwerking op twee manieren anders verlopen. Soms worden signalen ondergevoelig verwerkt: je merkt pas heel laat dat je honger hebt, naar het toilet moet, of dat een kledingstuk pijn doet. Soms is het juist andersom en worden signalen overgevoelig verwerkt: een normale hartslagverhoging of spierspanning kan dan direct aanvoelen als intense paniek of acute stress. 
Omdat fysieke vermoeidheid of pijn niet op tijd wordt opgemerkt, gaan vrouwen met autisme vaker over hun eigen grenzen heen. Dat vergroot de kans op een autistische burn-out. 

Voor veel vrouwen speelt daar nog iets bovenop: maskeren. Als je gewend bent geraakt om jezelf aan te passen en signalen van jezelf weg te drukken om toch mee te kunnen doen, wordt het nóg lastiger om op tijd te merken dat je moe, hongerig of overprikkeld bent, of al over je grens heen bent gegaan. Dat maakt de kans op overvraging en burn-out alleen maar groter. 

Dat veranderde lichaamsbesef heeft ook grote invloed op eten. Kieskeurig eten, of juist het liefst steeds hetzelfde eten, komt voor bij wel 50 tot 90 procent van de vrouwen met autisme. Dat is zelden gewone “kieskeurigheid”, het is geworteld in de werking van het autistische brein: sensorische overprikkeling door smaak, geur, kleur of textuur van eten; een behoefte aan voorspelbaarheid, waarbij steeds hetzelfde eten van hetzelfde merk garandeert dat er geen onverwachte prikkels tussen zitten; een verstoorde interoceptie, waardoor honger- en verzadigingssignalen niet of te laat worden opgemerkt; en soms een verkeerde koppeling in het brein, waarbij een product na één keer misselijkheid blijvend als “gevaarlijk” wordt bestempeld. 

Een beperkt eetpatroon kan gevolgen hebben voor de gezondheid: tekorten aan vitamines en mineralen, darm- en maagklachten, over- of ondergewicht, en spanning of vermijding rond samen eten. Er zijn ook manieren die kunnen helpen: kleine variaties in plaats van een heel ander dieet, smaken en structuren gescheiden serveren, stap voor stap uitbreiden vanuit wat al wél lukt, een prikkelarme eetomgeving, en waar nodig een gesprek met een huisarts of diëtist over supplementen.

Tijdens het Autivrouwencafé staan we stil bij deze thema's: hoe voelt lichaamsbesef voor jou, en welke rol spelen eten en voeding in jouw leven met autisme? 

Wil je hierover praten met andere autivrouwen? 

Dan ben je van harte welkom. 

Interessant om in dit kader te lezen: 


LIVE en ONLINE bijeenkomst 

Er zijn 3 live groepen; 2 groepen 'savonds en 1 groep 'sochtends. 

Locatie voor live bijeenkomsten Zijpendaalseweg 25 6814 CC Arnhem.
Voor de live bijeenkomst 'sochtends is het themagesprek van 10.30-11.30. inloop vanaf 10.15 uur. 
In oktober neemt Charlotte Beijer nog eén keer het café waar. Vanaf november neemt Maaike officieel het café van haar over. 

Voor de live bijeenkomst 'savonds is het themagesprek van 19.30-20.30. inloop vanaf 19.15 uur. Hosts van het live café 'savonds zijn Martine Jetten en Rosa Broer. 

Voor de digitale bijeenkomsten is het themagesprek van 19.30-20.30. Instroom vanaf 19.15 uur. 
Na een centrale introductie gaat het online café in (digitale) kleinere subgroepen uiteen. Er is een gezamenlijke afsluiting. Camera aan tijdens het online gesprek is gewenst. Mogelijk is het prettig om pen en papier bij de hand te hebben. Host van het online café is Maartje de Vries.

AANMELDEN NOODZAKELIJK VIA ONDERSTAAND FORMULIER 

Verslag Autivrouwencafé 2 september: Autisme, werk, daginvulling en energie

Tijdens dit Autivrouwencafé, de eerste bijeenkomst na de zomer, stond het thema werk, daginvulling en energie centraal. 

Werken of een zinvolle daginvulling hebben is voor veel vrouwen met autisme een belangrijk thema, en een uitdagend. Want hoe vind je werk of dagbesteding die echt bij je past? En hoe zorg je dat je daarin niet leegloopt? 

Er is niet één soort werk dat “past bij autisme”: vrouwen met autisme zijn te vinden in alle sectoren en alle soorten functies. Wat wel telt, is dat je ontdekt wat bij jóu past, want ieder mens is anders, en autisme uit zich bij iedereen weer anders. Autisme kan talenten meebrengen die heel waardevol zijn op de werkvloer, zoals oog voor detail, diepgaande concentratie, analytisch denkvermogen of een bijzondere expertise op een specifiek gebied. Maar het kan ook vragen om aanpassingen in werkplek, structuur, communicatie of werkdruk. Dat is geen zwakte, dat is zelfkennis. 

Ook energie stond die avond centraal: wat kost energie, en wat geeft energie? Want als die balans structureel scheef staat, raak je uitgeput, soms zonder dat je zelf goed doorhebt waarom. 

De bijeenkomst startte met de vraag:

Heb jij op dit moment werk of daginvulling die bij je past? 
Bij het voorstelrondje vertelden de deelneemsters over hun huidige werk- of daginvullingssituatie. Er kwam een gevarieerd beeld naar voren, met werk dat goed past en situaties waarin het zoeken nog volop gaande is. 

Werk dat past en waarom. 
Voor sommige deelneemsters voelt het huidige werk goed. Eén deelneemster vertelde dat haar adviserende werk haar goed ligt, juist vanwege het zwart-witte karakter ervan, en dat ze het waardeert om de meeste dagen thuis te kunnen werken. Een andere deelneemster gaf aan dat ze geniet van haar werk, al werkt ze daar op dit moment nog maar enkele uren per week, haar energieniveau wordt op dit moment beperkt door andere gezondheidsfactoren waar ze mee te maken heeft. 

Op zoek naar een passende invulling
Voor andere deelneemsters is de zoektocht nog volop gaande. Eén deelneemster beschreef het gevoel van “gefrituurde hersenen” en is, na een periode van herstel en na het recente verlies van haar hond, op zoek naar een zinvolle dagelijkse bezigheid. Een andere deelneemster volgt een jobcoachtraject om te ontdekken welk technisch vakgebied het beste bij haar past. Weer een andere deelneemster gaf aan zich ondergewaardeerd te voelen in haar huidige werk en vertelde over het worstelen met de “grijze gebieden” binnen dat werk, situaties waarin niet zwart-wit is wat er van haar verwacht wordt. 

Als je nu, met alles wat je over jezelf weet, opnieuw zou mogen kiezen: zou je iets anders doen? 
Op deze vraag kwamen uiteenlopende antwoorden, die vooral lieten zien hoe inzicht in jezelf achteraf andere keuzes had kunnen opleveren.

Terugkijken met nieuwe kennis
 • Eén deelneemster zou minder uren zijn gaan werken, en zou het inmiddels afgeronde promotietraject niet opnieuw zijn gestart. 
• Een andere deelneemster zou zich meer gericht hebben op financiën dan op management. 
• Weer een andere deelneemster uitte nieuwsgierigheid om een technisch vakgebied te verkennen, mits in een ondersteunende omgeving. 

Energie: wat kost het, wat geeft het? 
De groep sprak uitgebreid over energiebalans, en herkende daarin veel bij elkaar. 

Energieverspillers 
Sociale interacties, huishoudelijk werk en groepssettingen kwamen naar voren als activiteiten die bij meerdere deelneemsters bijzonder veel energie kosten, vaak meer dan de buitenwereld zou verwachten. 

Wat energie geeft 
Als tegenhanger werden ontspannende en energie gevende activiteiten genoemd: motorrijden, tuinieren, muziek maken, zwemmen en wandelen in het bos. 

Open zijn over autisme 
Ook zelfacceptatie en openheid over de diagnose kwamen aan bod. Deelneemsters bespraken hun eigen afwegingen om wel of niet over hun autisme te vertellen op werk of in hun daginvulling, en hoe ze omgaan met de innerlijke criticus die daarbij voor sommigen om de hoek komt kijken. 

Afsluiting: tips en bronnen uit de groep 
De avond werd afgesloten met het uitwisselen van tips en bronnen die de deelneemsters helpen om hun dagelijks leven en hun energie beter te managen: 

• Video's van professor Sol Smith, als bron van informatie en herkenning: klik hier
• Podcasts van Thijs Launspach en Lennard Toma: klik hier 
• Boek en stukjes van Celine Mollink. 
• Geef me de 5 podcast: klik hier
• Het maken van gekleurde schema's om de energie die dagelijkse activiteiten kosten of geven inzichtelijk te maken. 
• Het gebruik van een planner om structuur aan te brengen in de dag.