Autivrouwencafe 7 januari 2026: Autisme & waarden. Wat vind jij belangrijk voor het komende jaar?

Met gebruik van waarden- en behoeftenkaarten (interactief)

In dit Autivrouwencafé staan we stil bij een mooie en tegelijk soms lastige vraag: 

Wat vind jij écht belangrijk voor het komende jaar? 

Niet wat er moet. 

Niet wat anderen verwachten. 

Maar: wat geeft jou richting, rust, energie of betekenis? 

We gebruiken hiervoor waardenkaarten en behoeftenkaarten als gespreksstarter. Deze helpen je woorden te geven aan wat je vaak wel voelt, maar lastig onder woorden kunt brengen. 

Wat zijn waarden eigenlijk? 

Waarden zijn kompassen: dingen die jij belangrijk vindt in het leven, in relaties of in hoe je keuzes maakt. Bijvoorbeeld: rust, eerlijkheid, groei, verbinding, creativiteit, betrouwbaarheid. Waarden zijn geen doelen (“ik wil…”) maar richtingen (“ik beweeg naar…”). Ze geven richting, ook als het leven druk, chaotisch of onvoorspelbaar is. 

Waarom werken met waarden zo waardevol is bij autisme 

Voor veel vrouwen met autisme kan het lastig zijn om: 

• grenzen te voelen en aangeven 

• keuzes te maken in sociale of praktische situaties 

• hoofd en lijf op één lijn te krijgen

• verwachtingen van anderen los te laten 

• energie te bewaken 

Werken met waarden helpt omdat: 

• het richting geeft 

• het helpt bij het verminderen van “moeten”

• het grenzen duidelijker maakt 

• het zelfinzicht en zelfcompassie versterkt 

• het overprikkeling voorkomt 

Tijdens het Autivrouwencafé gaan we samen in gesprek over vragen als: Welke waarde zou je komend jaar meer ruimte willen geven en waarom? Wat heb jij nodig (behoeften, omstandigheden, ondersteuning) om dichter bij jouw waarden te kunnen leven? 

Je bent van harte welkom om ervaringen en tips te delen met andere autivrouwen.

LIVE en ONLINE bijeenkomst 

Er zijn 3 live groepen; 2 groepen 'savonds en 1 groep 'sochtends. 

Locatie voor live bijeenkomsten Zijpendaalseweg 25 6814 CC Arnhem 

Voor de live bijeenkomst 'sochtends is het themagesprek van 10.30-11.30. inloop vanaf 10.15 uur. Host van het live café 'sochtends is Charlotte Beijer. 

Voor de live bijeenkomst 'savonds is het themagesprek van 19.30-20.30. inloop vanaf 19.15 uur. Hosts van het live café 'savonds zijn Martine Jetten en Rosa Broer. 

Voor de digitale bijeenkomsten is het themagesprek van 19.30-20.30. Instroom vanaf 19.15 uur. Na een centrale introductie gaat het online café in (digitale) kleinere subgroepen uiteen. Er is een gezamenlijke afsluiting. Camera aan tijdens het online gesprek is gewenst. Mogelijk is het prettig om pen en papier bij de hand te hebben. Host van het online café is Maartje de Vries. 

 AANMELDEN NOODZAKELIJK VIA ONDERSTAAND FORMULIER 

 Aanmeld formulier

Verslag Autivrouwencafé 3 december 2025: Autisme en grenzen

Voor veel vrouwen met autisme blijft het bewaken van (energie)grenzen een uitdaging. Wanneer weet je dat het te veel wordt? En hoe kun je dan op tijd op de rem trappen? 

Veel vrouwen met autisme voelen hun grens pas als het eigenlijk al te laat is. Of ze weten het wel, maar vinden het moeilijk om dit op een duidelijke, assertieve manier aan te geven. Vaak gaan ze over hun grenzen heen om aan verwachtingen te voldoen of omdat ze gewend zijn zichzelf weg te cijferen. Dat kost veel energie en kan leiden tot stress of overprikkeling. 

Tijdens dit Autivrouwencafé spraken we met elkaar over dit thema: een onderwerp dat voor vrijwel alle vrouwen met autisme herkenbaar en belangrijk is. Veel vrouwen ervaren dat het bewaken van (energie)grenzen ingewikkeld blijft, zowel in het herkennen van de grens als in het aangeven ervan.

Herkennen van grenzen 

Veel vrouwen voelen hun grens pas als het eigenlijk al te laat is. Vaak worden signalen van overbelasting; zoals vermoeidheid, hoofdpijn, spierpijn, overprikkeling, een “sociale hangover” of een vol hoofd pas achteraf duidelijk. In drukke situaties is het moeilijker om signalen op te merken dan in rust. Sommige vrouwen herkennen hun grens tegenwoordig beter, maar vinden het nog steeds lastig om erbij te blijven als anderen eroverheen walsen. 

Aangeven van grenzen 

Grenzen aangeven blijft uitdagend. Pleasen, verwachtingen willen waarmaken, angst om anderen teleur te stellen, of het gevoel iets “zoals het hoort” te moeten doen, spelen hierin een grote rol. Veel vrouwen gaan door terwijl ze hun grens wél voelen, puur om de ander tevreden te houden. Dan zeg je “ja” tegen de ander, maar eigenlijk “nee” tegen jezelf. 

Verschillende vrouwen geven aan dat het erop lijkt dat ze zelf de schuld krijgen als ze (eindelijk) een grens aangeven. Dat heeft er dan onder andere mee te maken dat de ander hen niet begrijpt en dat ze te lang over hun grens zijn gegaan waardoor er bij het aangeven van de grenst ook emotie zoals irritatie of verdriet naar buiten komt. 

Voor sommigen is grenzen aangeven bij bekenden lastiger omdat er meer emotionele betrokkenheid is; anderen geven hun grens juist alleen bij hun partner goed aan. Bij vreemden lukt het soms makkelijker.

Daarnaast werd benoemd dat irritatie bij “de ander die over mijn grens gaat” vaak eigenlijk een signaal is dat je je eigen grens nog niet helder of expliciet hebt aangegeven. 

Als een ander zijn of haar grens aangeeft, wordt dat wel prettig gevonden omdat je dan weet waar je aan toe bent. 

Situaties die lastig zijn 

• Veel afspraken achter elkaar: iets lijkt leuk, maar kost uiteindelijk veel energie. 

• Niet van tevoren kunnen voelen of weten of je iets aankunt of dat het teveel zal zijn. 

• Plannen die veranderen: flexibiliteit kost energie en maakt grenzen minder voelbaar. 

• Sociale activiteiten: tijdens het moment gezellig, daarna moe en “katerig”. 

• Je grens voelen opkomen, maar niet goed weg kunnen of geen woorden kunnen vinden. 

• Maskeren om sociaal gewenst te reageren – dit kost extra energie en vervaagt grenzen. 

Wat helpt? 

De groep deelde verschillende ideeën en strategieën: 

• Afgebakende tijd gebruiken: vooraf zeggen hoelang je blijft, bijvoorbeeld “ik ga altijd om 23.00 uur weg”. 

• Een plan maken vooraf: wat is haalbaar, wat heb je nodig, wat doe je als het te veel wordt? 

• Een weekplanner maken zodat je vooraf beter kunt inschatten of iets teveel gaat worden. 

• Steun van anderen: iemand die je helpt, een seintje geeft of met een codewoord werkt. 

• Minder richten op verwachtingen van anderen: normen en overtuigingen loslaten zoals “ik moet gezellig zijn” of “ik mag niet afzeggen als ik betrouwbaar wil zijn”. 

• Bewust kiezen om soms wél even over een grens te gaan, als iets belangrijk of waardevol is – maar dan weten dat je daarna moet bijtanken.

• Meer luisteren naar eigen waarden: groei, plezier en welzijn als kompas gebruiken in plaats van “moeten”. 

• Eerst zelf tot rust komen en je emoties verwerken voordat je een grens aangeeft.

• Leren voelen van de signalen in je lichaam. 

Tot slot

Het gesprek liet zien dat grenzen stellen voor vrouwen met autisme vaak een voortdurende zoektocht is. Het vraagt om zelfkennis, helder communiceren en het doorbreken van ingesleten patronen van pleasen en aanpassen. Tegelijkertijd werd er herkenning, steun, humor en opluchting gevoeld: we zijn niet de enigen die hiermee worstelen.